SYSTEMY DOCIEPLEŃ- METODA LEKKA SUCHA

Sezon grzewczy w naszym kraju trwa przeszło pół roku. Do ogrzania domów zużywa się dużo coraz droższej energii. Zapotrzebowanie na energię cieplną zależy w dużym stopniu od właściwości termoizolacyjnych przegród budowlanych. W budynku mieszkalnym największą powierzchnię wśród zewnętrznych przegród budowlanych stanowią ściany. Stąd ich właściwości ciepłochronne w zasadniczy sposób wpływają na oszczędność energii i koszty użytkowania budynku. Ścianę zewnętrzną można wymurować z jednego materiału o cechach izolacyjnych lub w konstrukcji warstwowej z zastosowaniem warstwy izolacyjnej z materiału ciepłochronnego. Ocieplenie może być w postaci płyt, mat, zasypek i pianek natryskowych lub wylewanych. Izolacje cieplne ścian warstwowych najczęściej wykonuje się z wełny mineralnej, styropianu, pianki poliuretanowej, włókien celulozowych, zasypek z granulatu mineralnego. Izolacyjność cieplna ścian jak i innych przegród jest normowana odpowiednimi przepisami. Nakładają one na projektanta obowiązek projektowania przegród budowlanych o określonym dopuszczalnym współczynniku przenikania ciepła. Wymagania te, zmieniane z biegiem lat, zostały jeszcze bardziej zaostrzone od 1 kwietnia 1998 r. Dla ścian zewnętrznych jednorodnych, czyli wykonanych z jednego materiału o właściwościach konstrukcyjnych i jednocześnie izolacyjnych współczynnik przenikania ciepła k nie może być większy niż 0,5 W/m2K. Dla ścian o budowie warstwowej, z izolacją cieplną z materiałów o współczynniku przewodzenia ciepła l o wartości poniżej 0,05 W/mK obniżono maksymalną wartość współczynnika przenikania ciepła k do 0,30 W/m2K. Wymogi termoizolacyjności ścian dotyczą zarówno budynków nowo wznoszonych jak i remontowanych lub przebudowywanych. Właściciele domów budowanych w latach siedemdziesiątych, sześćdziesiątych lub wcześniej powinni pomyśleć o dociepleniu swoich budynków, ponieważ stosowane wówczas konstrukcje ścian zewnętrznych nie uwzględniały w należytym stopniu oszczędności ciepła. Jednym ze sposobów na uzyskanie ciepłej ściany jest stosowanie ocieplenia metodą lekką suchą. Dotyczy ona zarówno konstrukcji budynków nowo wznoszonych jak i modernizowanych.

BUDYNKI NOWE

W budynkach nowo wznoszonych stosuje się konstrukcję dwuwarstwową, która składa się z warstwy nośnej przenoszącej obciążenia statyczne, warstwy termoizolacyjnej oraz lekkiego wykończenia zewnętrznego. Termoizolację stanowi najczęściej wełna mineralna lub styropian. Konstrukcja nośna może być wykonana z dowolnego materiału o odpowiedniej nośności ( cegła pełna, kratówka, pustaki ceramiczne szczelinowe, bloczki z betonów lekkich, beton komórkowy, bloczki gipsowe, wapienno- piaskowe i wiele innych). Ten typ ściany jest bardzo popularny ze względu na łatwość wznoszenia, oszczędną ścianę fundamentową, ogromną dostępność sprawdzonych materiałów i możliwość stosowania różnych wariantów. W takiej ścianie zasadniczą rolę odgrywa odpowiednia grubość warstwy izolacyjnej gdyż to ona przede wszystkim zatrzymuje ciepło (około 70 - 90 %). Ocieplenie wraz z lekkim wykończeniem zewnętrznym wykonywane jest po wcześniejszym całkowitym wzniesieniu ścian nośnych. Ułatwia to montaż i etapowanie budowy.

DOCIEPLANIE ŚCIAN ISTNIEJĄCYCH- TERMOMODERNIZACJA

W domach budowanych kilkanaście lat temu lub wcześniej ściany nie były tak dobrze izolowane termicznie jak obecnie. Energia nie była tak droga a panujące normy budowlane w tym zakresie były znacznie łagodniejsze. Przed podjęciem decyzji o docieplaniu budynku najlepiej zasięgnąć porady doświadczonego projektanta, który po przeanalizowaniu konstrukcji istniejącej ściany może określić czy ocieplenie jest ekonomicznie uzasadnione i w jaki sposób je przeprowadzić. W starych domach często ściany zewnętrzne wymurowane były z cegły pełnej. Taka jednorodna konstrukcja o grubości 51 cm obustronnie otynkowana posiada współczynnik k = 1,2 W/m2K, po dociepleniu zgodnie z aktualną normą k = 0,3 W/m2K co oznacza czterokrotnie mniejsze przenikanie ciepła. Oczywiście nie będzie to automatycznie oznaczało czterokrotnie mniejszych wydatków na ogrzewanie ponieważ ciepło ucieka nie tylko przez ściany ale również przez stropodach, okna i z wentylacją. Przez ściany zewnętrzne przenika znaczna część ciepła bo około 40 % . Inwestycja związana z dociepleniem takich ścian może się zwrócić po kilku latach. W domach z dobrą izolacją ścian najlepiej poszukać innych, tańszych sposobów ograniczenia strat ciepła, poprawiających izolację okien, stropów i podłóg.

Budynki istniejące najczęściej dociepla się tzw.'metodami lekkimi'. Jedną z nich jest metoda lekka sucha- która umożliwia ocieplenie domu bez użycia zaprawy i kleju. Polega na mocowaniu izolacji termicznej i lekkich elementów elewacyjnych do istniejącej ściany za pomocą łączników. Stosuje się tu najczęściej wełnę mineralną lub styropian. Drewniany lub metalowy ruszt, mocowany do ściany, wypełnia się materiałem izolacyjnym. Do rusztu mocuje się najczęściej panele z tworzywa (siding winylowy), elementy drewniane, płyty bitumiczne, płyty włóknisto - cementowe lub blachę profilowaną stalową lub aluminiową. Kiedyś używano powszechnie również płyty azbestowo -cementowe, których stosowanie obecnie jest zabronione ze względu na szkodliwość pyłu azbestowego jaki powstaje przy ich przycinaniu. Najbardziej odpowiednia w tej metodzie ocieplania jest wełna mineralna w postaci płyt, ponieważ jest to materiał niepalny o doskonałych parametrach ciepłochronnych. W przypadku stosowania wełny mineralnej należy zapewnić szczelinę wentylacyjną między wełną a elementami elewacyjnymi, a także należy zastosować folię wiatrochronną. Zapobiegnie to zawilgoceniu wełny przez skraplającą się pod elewacją parą wodną oraz wydmuchiwaniu cząstek materiału izolacyjnego. Okładziny z blachy można stosować w każdym budynku. Najlepszym materiałem ze względu na trwałość są blachy aluminiowe powlekane. Ocieplenie ścian płytami z wełny mineralnej z okładziną blaszaną polega na przymocowaniu do ściany rusztu z kształtowników z blachy stalowej ocynkowanej. Kształtowniki te ułożone w pasach poziomych w rozstawie 100 cm mocowane są za pomocą wsporników dystansowych umożliwiających uzyskanie wyrównanej płaszczyzny rusztu. Do mocowania wsporników służą śruby rozprężne. Jako materiał izolacyjny stosuje się twarde płyty z wełny mineralnej odmiany 120 lub 150, o wymiarach 100x50 cm i grubości zależnej od potrzeb. Płyty z wełny powinny wypełniać przestrzenie między elementami rusztu bez jakichkolwiek przerw i dokładnie przylegać do powierzchni ściany. Aby uzyskać ciągłą warstwę termoizolacyjną, dobrze przylegającą do powierzchni ściany, stosuje się odpowiednio sztywne płyty z wełny mineralnej i dodatkowo dociska się je profilami z blachy. Szczególnie starannie powinny być obrobione otwory okienne, ponieważ brzegi i krawędzie blach muszą być zakryte specjalnymi kształtownikami dostosowanymi do wymiarów ościeży. W wypadku metody lekkiej suchej nie jesteśmy tak bardzo uzależnieni od warunków atmosferycznych. Można ją realizować również zimą. Pewne ograniczenia stwarza konieczność dostosowania rusztu do grubości ocieplenia. Gdy przekracza ona 5-6 cm, trudno tę konstrukcję zamocować. Stosuje się wtedy dwie warstwy ocieplenia, a ruszt mocuje się do klocków dystansowych. Izolację termiczną należy zakładać w miarę możliwości od zewnątrz. Izolowanie od wewnątrz - stosuje się rzadko np. w domach podlegających ochronie konserwatorskiej, w których nie można zmienić charakteru elewacji, a także izolując pojedyncze pomieszczenia w ramach większego obiektu. Taki sposób zmniejsza wnętrze domu, powoduje niebezpieczeństwo skraplania pary wodnej w nieocieplonej zewnętrznej warstwie muru i jego zawilgocenie i oddziela wnętrze od elementu akumulującego ciepło. Jeżeli nie ma innej możliwości jak izolowanie od wewnątrz, należy wykonać izolację paroszczelną od środka warstwy ocieplającej.

Wiele firm wypracowało swoje technologie dociepleniowe w ramach metody lekkiej suchej. Oto niektóre z nich:

  • ROYAL EUROPA- system ROYAL Materiał termoizolacyjny- wełna mineralna, wełna szklana, styropian. Warstwa elewacyjna- siding winylowy. Mocowanie elementów- drewniany stelaż mocowany do podłoża za pomocą kołków rozporowych, okładzina mocowana za pomocą ocynkowanych gwoździ stalowych, materiał termoizolacyjny mocowany za pomocą łączników z tworzywa sztucznego.
  • ENGLERT VINC.- system ABP Warstwa elewacyjna- siding stalowy. Panele stalowe powlekane PCV formowane na placu budowy na specjalnej maszynie. Zewnętrzna powłoka PCV imituje fakturę drewna oraz doskonale zabezpiecza stal przed korozją.
  • DOLLKEN -fasady panelowe Warstwa elewacyjna- pionowe panele z tworzywa sztucznego o różnych fakturach zewnętrznych.
  • ONDULINE- bitumiczne faliste płyty elewacyjne
  • HUTA FLORIAN -płyty warstwowe JAN Warstwa elewacyjna- płyty z blachy stalowej powlekanej komorowe zamknięte wypełnione pianką poliuretanową Mocowanie elementów- pośrednie za pomocą rusztu stalowego, bezpośrednie- do powierzchni ścian śrubami przelotowymi.
  • CEMBRIT- płyty włóknisto - cementowe Wełna mineralna i styropian są najczęściej stosowanymi materiałami izolacyjnymi ze względu na niski współczynnik przewodności cieplnej, relatywnie niskie koszty i łatwość stosowania. Wełna mineralna jest niepalna i odporna na większość chemikaliów. Ma większą paroprzepuszczalność i lepszą izolacyjność akustyczną od styropianu. Współczynnik przewodzenia ciepła l = 0,050 W/mK. Wełna jest droższa i cięższa od styropianu i wymaga stosowania większej ilości kołków mocujących do ściany. Styropian jest nienasiąkliwy, lekki, łatwy w montażu. Współczynnik przewodzenia ciepła l = 0,045 W/mK a więc jest trochę lepszym izolatorem ciepła od wełny mineralnej. Ze względu na mały ciężar często mocuje się go do ściany tylko przy pomocy kleju bez użycia kołków. Wadą styropianu jest to, że prawie nie przepuszcza pary wodnej i prze to uniemożliwia oddychanie ścianom z materiałów paroprzepuszczalnych. Może się też stać schronieniem dla gryzoni, dlatego należy zapewnić absolutną szczelność warstwy elewacyjnej. W tym celu stosuje się między innymi specjalne listwy startowe.